صدر المتألهين نيز در مشاعر تصريح نموده است كه اولين ملاك تخصص وجود ، همان هستى واجب ( مستقل و قائم به ذات ) مىباشد « 1 » . 2 - خصوصيات مراتب تشكيكى حقيقت وجود : همان‌گونه كه در بحث گذشته اثبات گرديد ، حقيقت وجود در عين وحدت و يكتايى ، داراى مراتب مختلف كمال و نقص و غنى و فقر و شدت و ضعف است . و نيز بيان گرديد كه خصوصيت‌هاى مراتب ، عين واقعيت آن مراتب است ، يعنى واقعيت وجود در هرمرتبه و خصوصيت آن مرتبه ، دو امر جدا از هم نيستند ، بلكه مانند زمان متقدم و متأخر مىباشند كه واقعيت زمان متقدم و تقدم آن ، و نيز واقعيت زمان متأخر و ويژگى تأخر ، يك چيز هستند ، به گونه‌اى كه اگر ويژگى تقدم را از زمان متقدم سلب نمائيم ، ديگر آن زمان ، تحقق نخواهد داشت ، نه اينكه اصل زمان بودن آن محفوظ است و تنها تقدم از آن سلب گرديده است و همان‌گونه كه خصوصيت هرمرتبه از عدد ، عين واقعيت آن عدد است ، و سلب خصوصيت از آن مرتبه مساوى با سلب واقعيت آن مرتبه مىباشد . بنابراين هرمرتبه از مراتب تشكيكى وجود ، ويژگى و خصوصيتى دارد كه عين واقعيت و حقيقت آن مرتبه است و به واسطهء آن ويژگى و خصوصيت از مراتب ديگر ممتاز و متخصص مىگردد . ممكن است گفته شود ، ملاك نخست در واقع به ملاك دوم بازمىگردد و مصداقى از آن بشمار مىرود ، زيرا همان‌گونه كه توضيح داده شد . مقصود از حقيقت واحد و قائم به ذات وجود ، همان اعلى مرتبه تشكيك يعنى واجب الوجود است . جواب اينكه ، اگرچه از اين نظر كه واجب الوجود عالىترين مرتبه تشكيك

--> - « المراد بنفس الحقيقة هى الحقيقة المأخوذة به شرط لا التى هى أعلى مراتب التشكيك و ليس لها من الحد الا انها لا حد له و لو كانت مأخوذة لا به شرط جامعت ساير المراتب و لم تكن مرتبة مقابلة لساير المراتب » اسفار ، ج 1 ص 45 . ( 1 ) شرح مشاعر ، ص 139 .